الْحَقِّ « 1 » بفهم او رسانيد و بصدق فراست و وفور كياست دقايق اين موعظه حسنه دريافت و از راه تدبّر و تفكر فوايد آن بر او مكشوف شد و به حقيقت دانست كه « الرّجوع إلى الحقّ خير من التّهادى فى الباطل » « 2 » ، اصلى معتبر و باب معظمست و وقتى به كرامات دو جهانى و سعادات جاودانى فايز خواهد بود كه تحرّى رضا [ ى ] « 3 » ما را تالى فرايض داند و متابعت آراء عالم آراى را از روى يكدلى نصب العين سازد و امر و اشارت ما را در سرّا و ضرّا و شدّت « 4 » و رخا أمام و مقتدى و دليل و راهنما گرداند بنابر وثوقى كه « 5 » به كمال تعطف و مهربانى و اعتمادى كه « 6 » بر شمول إشفاق و حفاوت « 7 » جبّلى ما حاصل دارد از راه اعتذار درآمد و از سر بصيرت « 8 » تمام پاى در دايره استطاف نهاد و به تجديد * 515 * دست در دامن محبّت اصلى كه حبل متين آن به هيچ تأويل قطع نمىتوان كرد ، زد و به أذيال رأفت فطرى كه من المهد إلى اللّحد « 9 » آن عزيز برادر را مبذول و مبسوط داشته‌ايم تشبّت نمود و به حكم إِنَّ اللَّهَ لا يُغَيِّرُ ما بِقَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُوا ما بِأَنْفُسِهِمْ « 10 » ، در باطن خود تغييرى كرد كه آثار آن در اندرون مبارك ما ظاهر شد و سلسله اخوّت را به سرانگشت لطايف معذرت چنان تحريك داد كه آن را به مسامع إسترضا اصغاء كرده مرضى و مشكور و مسموع و مقبول فرموديم و هر غبار وحشتى كه در اين مدت بر حواشى خاطر كيميا خاصّيت نشسته بود به كلى برخاست و سوء ظن به حسن يقين مبدّل گشت و طمأنينه در مقام ريبت قرار گرفت چنانچه از

--> ( 1 ) قرآن كريم سوره حديد ( 57 ) آيه 16 . ( 2 ) شرح نهج البلاغة 17 / 59 رسالة الاسكندر الى ارسطو . ( 3 ) رضاء . ( 4 ) شدة . ( 5 ) كى . ( 6 ) كى . ( 7 ) حفاوة . ( 8 ) بصيرة . ( 9 ) العهد . ( 10 ) قرآن كريم ، سورهء رعد ( 11 ) آيهء 13 .